Kitâbü’l-Meşâri‘ ve’l-Mutârahât

Ebü’l-Fütûh Şihâbüddîn es-Sühreverdî el-Maktûl (ö. 587/1191)

Hazırlayanlar: Salih Yalın – Ahmet Kâmil Cihan

Sühreverdî’nin olgunluk dönemi Meşşâî eserlerinden Kitâbü’l-Meşâri‘ ve’l-Mutârahât, müellifin Aristotelesçi mirasla kurduğu eleştirel ilişkiyi bütüncül bir sistematik içinde ortaya koymaktadır. Bu eser, müellifin Meşşâî metinleri içinde en kapsamlısı ve sistematiği olarak değerlendirilmektedir. Sühreverdî bu metinde, Aristotelesçi mirasın İslam düşüncesinde doğrudan kabul gören ve yorumlanan konularını ele almakta ve eleştirel bir değerlendirmeye tâbi tutmaktadır.

Eser, dönemin ansiklopedist-Meşşâî geleneğine uygun biçimde Mantık, Fizik ve Metafizik olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Mantık kısmında tasavvur-tasdik, tanım ve kıyas gibi temel meseleler yeniden ele alınırken, Fizik bölümünde hareket, zaman, mekân ve kozmoloji tartışılır. Metafizik kısmı ise varlık, zorunluluk-imkân, sudûr ve akıllar hiyerarşisi gibi temel felsefî kavramlara odaklanır.

Kitâbü’l-Meşâri‘ ve’l-Mutârahât, çeşitli yazma eser kütüphanelerindeki nüshaları esas alınarak hazırlanmış tenkitli metin ve Türkçe çevirisiyle, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı tarafından ilim dünyasının istifadesine sunulmuştur.